Tο τελευταίο διάστημα έχει έρθει στο δημόσια σφαίρα τα φαινόμενα των πλαστών βαθμολογιών ιδιωτικών σχολείων, των αγορασμένων πτυχιακών και διπλωματικών εργασιών και η παραγωγή ψεύτικων πιστοποιητικών ξένων γλωσσών. Με βάση τα δημοσιεύματα, τις καταγγελίες εργατικών σωματείων αλλά και τις παραπλανητικές διαφημίσεις, προκύπτει ότι το ζήτημα είναι υπαρκτό και πολύ σοβαρό, αν και δεν μπορεί να χαρακτηριστεί «γενικευμένο» με την έννοια ότι αφορά την πλειονότητα των υποψηφίων.
Στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ» (02/05/2026) διαβάζουμε: «Κέντρο πιστοποίησης γνώσεων ξένων γλωσσών στην Ελευσίνα έχει διαδώσει στην τοπική κοινωνία ότι με 1.300 ευρώ σου στέλνει πιστοποίηση επιπέδου Proficiency στο σπίτι, χωρίς να κάνεις ούτε ένα μάθημα. Τα κανονίζουν όλα αυτοί για σένα… Το ίδιο συμβαίνει και με κέντρα πιστοποίησης γνώσης ηλεκτρονικών υπολογιστών, που επίσης πριμοδοτούν με μόρια. Εκεί οι τιμές ξεκινούν από τα 800 ευρώ για την απόκτηση του "χαρτιού", με την πληρωμή να γίνεται φυσικά à la manière de ΟΠΕΚΕΠΕ. Χεράτα». Σύμφωνα με την εφημερίδα «ΤΟ ΕΘΝΟΣ» (27/03/2025) «Πιστοποιητικά ξένων γλωσσών "μαϊμού" παρείχε κύκλωμα στη Ρόδο, με την Ελληνική Αστυνομία να διεξάγει έρευνες για οργανωμένο έγκλημα που σχετίζεται και με την υπόθεση της Πολεοδομίας στο νησί. Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκονται 58χρονη ειδική σύμβουλος του δημάρχου και η 49χρονη προϊσταμένη του Τμήματος Έκδοσης Οικοδομικών Αδειών».
Ένα εξίσου σημαντικό ζήτημα που παρατηρείται εδώ και χρόνια είναι η προσφορά κύκλων μαθημάτων διάρκειας μερικών εβδομάδων ή ελάχιστων μηνών. Πρόκειται για «προγράμματα» (δια ζώσης, εξ αποστάσεως ή υβριδικά) που υπόσχονται υψηλά ποσοστά επιτυχίας σε ανώτερα επίπεδα γλωσσομάθειας σε λίγο χρόνο, με μικρό υποτίθεται κόστος. Χαρακτηριστική είναι η παραπλαντική διαφήμιση οργανισμού επιμόρφωσης: «Μέσα σε περίπου 8 μήνες (120 ώρες προετοιμασίας) ο εκπαιδευόμενος μπορεί να μάθει Ιταλικά επιπέδου Β2/C1/C2 και να λάβει αναγνωρισμένη, μοριοδοτούμενη πιστοποίηση με διά βίου ισχύ».
Προς ενημέρωση των ενδιαφερομένων, παραθέτουμε τις ώρες μελέτης/διδασκαλίας που απαιτούνται για κάθε επίπεδο σπουδών, σύμφωνα με τις πανεπιστημιακές προδιαγραφές του Κρατικού Πιστοποιητικού Γλωσσομάθειας (ΚΠΓ) του Υπουργείου Παιδείας (ΕΚΠΑ & ΑΠΘ, 2016):
Θα πρέπει να τονίσουμε ότι όλα τα επίπεδα ξένων γλωσσών (συνολικά 6) όπως ισχύουν σε ολόκληρη την Ευρώπη και όχι μόνο, αναφέρονται σε ένα τυποποιημένο σύστημα αξιολόγησης της γνώσης μιας γλώσσας, το οποίο βασίζεται στο Κοινό Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αναφοράς για τις Γλώσσες (CEFR - Common European Framework of Reference for Languages) και επιτρέπει την αντικειμενική αξιολόγηση των γλωσσικών δεξιοτήτων σε όλη την Ευρώπη. Τα επίπεδα αυτά ομαδοποιούνται σε τρεις κατηγορίες ανάλογα με την ικανότητα επικοινωνίας:
Βασικός Χρήστης (Επίπεδο Α). Α1 (Στοιχειώδης γνώση): Κατανόηση
και χρήση καθημερινών εκφράσεων για βασικές ανάγκες. Α2 (Βασική γνώση):
Επικοινωνία σε απλά και συνηθισμένα θέματα της καθημερινότητας.
Ανεξάρτητος Χρήστης (Επίπεδο Β). Β1 (Μέτρια γνώση): Ικανότητα αντιμετώπισης των περισσότερων καταστάσεων κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού και περιγραφή εμπειριών. Β2 (Καλή γνώση / «Lower»): Κατανόηση σύνθετων κειμένων και άνετη επικοινωνία με φυσικούς ομιλητές. Είναι το ελάχιστο απαιτούμενο για πολλές θέσεις εργασίας.
Έμπειρος Χρήστης (Επίπεδο Γ/C). Γ1 (Πολύ καλή γνώση / «Advanced»): Κατανόηση απαιτητικών κειμένων μεγάλης έκτασης και ευέλικτη χρήση της γλώσσας για κοινωνικούς ή επαγγελματικούς σκοπούς. Γ2 (Άριστη γνώση / «Proficiency»): Ικανότητα κατανόησης σχεδόν όλων όσων ακούει ή διαβάζει ο χρήστης και έκφραση με μεγάλη ακρίβεια.
Στο Παράρτημα Γλωσσομάθεια του Ανωτάτου Συμβούλιο Επιλογής Προσωπικού (ΑΣΕΠ) αποτυπώνoνται τα πιστοποιητικά που γίνονται αποδεκτά, ανά επίπεδο γνώσης της κάθε γλώσσας κατά τα αναφερόμενα στο Κοινό Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αναφοράς για τις γλώσσες (CEFR). Ενας πίνακας που προκαλεί ερωτήματα λόγω του πολυσήμαντου εύρους του.
Βάσει του άρθρου 115 του Νόμου 5079/2023 (ΦΕΚ 215/Α/22.12.2023), μόλις από την 1η Ιουλίου 2024 και μετά, ο ΑΣΕΠ κάνει δεκτά μόνο τα πιστοποιητικά που εξετάζουν και τις 4 γλωσσικές δεξιότητες (Reading, Writing, Listening, Speaking).
Το πώς ορισμένες επιχειρήσεις διαφημίζουν σχεδόν βέβαιη επιτυχία (π.χ. στο επίπεδο Β2) με ελάχιστες ώρες μαθημάτων, θα έπρεπε ήδη να έχει απασχολήσει τους αρμόδιους φορείς. Αυτο γίνεται σε ένα χώρο που με ευθύνη της κυβέρνησης, και των εργοδοτικών ενώσεων οι συνθήκες εργασίας είναι αθλιότατες. Σε μια ασύδοτη και ανεξέλεγκτη αγορά, η ιδιωτική εκπαίδευση μετατρέπεται, εξαιτίας πολιτικών και επιχειρηματικών συμφέροντων σε ένα προνομιακό πεδίο σκληρής οικονομικής και ψυχολογικής εκμετάλλευσης, τόσο για τους εκπαιδευτικούς όσο και για τους σπουδαστές.
